ప్రపంచం ఒక కుగ్రామంగా మారింది.. ఒక దేశం మరొక దేశం పై ఆధారపడక తప్పని పరిస్థితి. ప్రపంచ దేశాలన్నీ పరస్పరం సహకరించుకుంటేనే ప్రపంచ జనాభా స్వేచ్ఛగా జీవనం సాగించే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఒక దేశంలో లభించే సహజ వనరులు ఇతర దేశాలకు ఎగుమతులు దిగుమతులు చేసుకుంటేనే ఆర్థిక పరిపుష్టి లభించని పరిస్థితి. అంటే పరస్పర సహకారం లేనిది మానవ మనుగడ సాగించలేని పరిస్థితి. ఈ నేపథ్యంలో ప్రపంచంలో దారితీస్తున్న యుద్ధాలు.. ఆధిపత్యం కోసం అమెరికా సాగిస్తున్న ప్రయత్నాలు యుద్దాలకు కారణమవుతున్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ పైత్యం పేదల ఆకలి కేకలకు కారణమవుతున్నాయని చెప్పక తప్పదు. అగ్రరాజ్యం అని చెప్పుకుంటూ ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలవాల్సిన అమెరికా ఆయా దేశాల మీద అదును చూసి దెబ్బ కొడుతూ ఆయా దేశాలను చిన్నాభిన్నం చేస్తున్నాయి. యుద్ధానికి కాదు దువ్వటం అమెరికాకే కాదు ప్రపంచ దేశాలకు శ్రేయస్కరం కాదు. సామాన్యులకు యుద్ధ పర్యావసనం మింగుడు పడడం లేదు.
ఇరాన్ పై ఇజ్రాయిల్, అమెరికా చేస్తున్న యుద్ధం… ఆయా దేశాల మీదే కాక మన దేశం మీద కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది. యుద్ధ ప్రభావంతో సామాన్యుడి జీవితాల్లో పెను మార్పులు వస్తున్నాయి. భారతదేశం ఈ యుద్ధంలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనక పోయినప్పటికీ యుద్ధంలో పాల్గొన్న దేశాలతో దిగుమతులు భారతదేశానికి కీలకం కావడంతో ఆ ప్రభావం దేశంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ఓవైపు నిత్యావసరాల ధరలు పెరగడంతో పాటు పెట్రోల్ బంకుల వద్ద గ్యాస్ గోడౌన్ల వద్ద జనం బారులు తీరటం యుద్ధ ప్రభావానికి నిదర్శనం.
ఏకంగా భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ ఆయా రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులతో యుద్ధ ప్రభావం పై సమావేశం నిర్వహించడం.. రాబోయే పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు కలిసి పనిచేయాలని సూచించడం దేనికి సంకేతం అన్న చర్చ దేశవ్యాప్తంగా వినిపిస్తోంది. ఇప్పుడు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు తాత్కాలికమైన రాబోయే రోజుల్లో మరిన్ని సవాళ్లు ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందా అన్నది ఇప్పుడు తీవ్ర చర్చనీయాంశమైంది.
ప్రస్తుతం పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితులు, ముఖ్యంగా ఇరాన్ మరియు అమెరికా/ఇజ్రాయెల్ మధ్య తలెత్తిన యుద్ధ వాతావరణం అంతర్జాతీయంగా పెద్ద సంక్షోభానికి దారితీసేలా కనిపిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్లతో అత్యవసర వీడియో కాన్ఫరెన్స్ నిర్వహించారు.
ఈ సమావేశం యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ‘టీమ్ ఇండియా’ స్ఫూర్తితో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కలిసికట్టుగా పనిచేయడమే. గతంలో కోవిడ్ మహమ్మారిని ఎదుర్కోవడంలో భారత్ చూపిన సమష్టి పట్టుదలను మరోసారి ప్రదర్శించాలని, అప్పుడే ఇలాంటి అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సవాళ్లను సమర్థవంతంగా అధిగమించగలమని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం జరిగితే అక్కడ చమురు ఉత్పత్తి మరియు సరఫరా గొలుసు దెబ్బతింటుంది, దీనివల్ల భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలకు ఇంధన భద్రత పరంగా పెద్ద ముప్పు పొంచి ఉంటుంది. భారత్ తన అవసరాల కోసం దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది కాబట్టి, అక్కడ యుద్ధం జరిగితే ఇక్కడ పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు పెరిగి, అది నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలకు (ద్రవ్యోల్బణం) దారితీస్తుంది. ఇది సామాన్యుడిపై మోయలేని భారంగా మారే ప్రమాదం ఉంది.
ఈ ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ముందస్తు చర్యలు చేపట్టింది. అందులో భాగంగానే పెట్రోల్, డీజిల్పై సుంకాలు (Cess) తగ్గించాలని నిర్ణయించింది, తద్వారా అంతర్జాతీయంగా ధరలు పెరిగినా దేశీయంగా సామాన్యుడికి కొంత ఊరట లభిస్తుంది. అలాగే, యుద్ధ భయంతో వ్యాపారులు వస్తువులను అక్రమంగా నిల్వ చేసి కృత్రిమ కొరత సృష్టించకుండా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు కఠినంగా వ్యవహరించాలని ప్రధాని సూచించారు. దేశంలో ప్రస్తుతం 60 రోజులకు సరిపడా చమురు నిల్వలు ఉండటం భారత్కు ఒక సానుకూల అంశం. యుద్ధం ముగిసినా దాని ఆర్థిక ప్రభావం రూపాయి విలువ తగ్గడం లేదా రవాణా మార్గాల్లో అస్థిరత రూపంలో ఏళ్ల తరబడి కొనసాగే అవకాశం ఉంటుంది. అందుకే, కేవలం సంప్రదాయ ఇంధనాలపైనే కాకుండా సౌర విద్యుత్, ఇథనాల్ వంటి ప్రత్యామ్నాయ వనరులను పెంచుకోవాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఈ సమావేశం కేవలం ఇంధనం గురించి మాత్రమే కాకుండా, యుద్ధం వల్ల ప్రభావితమయ్యే ఎగుమతులు, దిగుమతులు మరియు గల్ఫ్ దేశాల్లో ఉన్న లక్షలాది మంది భారతీయుల భద్రతపై కూడా కేంద్రం అత్యంత అప్రమత్తంగా ఉందనే సంకేతాన్ని ఇస్తోంది. భారత్ తన ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని కాపాడుకుంటూ భవిష్యత్తు సవాళ్లను ఎదుర్కొనేందుకు పూర్తి శక్తిసామర్థ్యాలతో సిద్ధంగా ఉందని ఈ అప్రమత్తత స్పష్టం చేస్తోంది.
పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం మరికొన్నాళ్లు గనుక కొనసాగితే, భారత్ బహుముఖ సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది, ఇవి కేవలం ఆర్థిక రంగానికే పరిమితం కాకుండా సామాజిక మరియు వ్యూహాత్మక రంగాలపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయి. ప్రధానంగా ముడిచమురు సరఫరాలో అంతరాయం కలగడం వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో క్రూడాయిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి, దీనివల్ల ప్రభుత్వం పది రూపాయల పన్ను తగ్గించినప్పటికీ, సామాన్యుడిపై భారం పడటం అనివార్యం అవుతుంది. రవాణా ఖర్చులు పెరగడం వల్ల నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు నియంత్రణ కోల్పోయి ద్రవ్యోల్బణం పెరిగిపోతుంది, ఇది మధ్యతరగతి మరియు పేద వర్గాల జీవన ప్రమాణాలను దెబ్బతీస్తుంది. మరోవైపు, గల్ఫ్ దేశాల్లో స్థిరపడిన సుమారు 90 లక్షల మంది భారతీయుల రక్షణ మరియు వారి ఉపాధి ప్రశ్నార్థకమవుతుంది; ఒకవేళ అక్కడ పరిస్థితులు విషమిస్తే వారిని స్వదేశానికి తరలించడం (Evacuation) ప్రభుత్వానికి ఒక భారీ సవాలుగా మారుతుంది. అంతేకాకుండా, అక్కడి నుంచి భారత్కు వచ్చే విదేశీ నగదు (Remittances) తగ్గిపోవడం వల్ల దేశ విదేశీ మారక నిల్వలపై ఒత్తిడి పెరుగుతుంది.
యుద్ధంతో దారి తీసిన పరిస్థితులు…
ఆర్థికంగా చూస్తే, యుద్ధ వాతావరణం వల్ల అంతర్జాతీయ పెట్టుబడిదారులు భారత్ వంటి అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల నుంచి తమ పెట్టుబడులను వెనక్కి తీసుకునే అవకాశం ఉంది, దీనివల్ల స్టాక్ మార్కెట్లు కుప్పకూలడమే కాకుండా డాలర్తో పోలిస్తే రూపాయి విలువ మరింత క్షీణిస్తుంది. దిగుమతి చేసుకునే వస్తువుల ధరలు పెరిగి ‘కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్’ (CAD) పెరగడం వల్ల దేశ ఆర్థిక వృద్ధి రేటు మందగించే ప్రమాదం ఉంది. యుద్ధం సుదీర్ఘకాలం కొనసాగితే సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) పూర్తిగా దెబ్బతిని, పరిశ్రమలకు కావాల్సిన ముడిసరుకు కొరత ఏర్పడి నిరుద్యోగ సమస్య కూడా తలెత్తవచ్చు. వ్యూహాత్మకంగా చూస్తే, భారత్ తన ఇంధన అవసరాల కోసం రష్యా లేదా ఇతర ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల వైపు చూడాల్సి వస్తుంది, ఇది అంతర్జాతీయ దౌత్య సంబంధాలలో సమతుల్యతను కాపాడుకోవడాన్ని క్లిష్టతరం చేస్తుంది. మొత్తానికి, యుద్ధం పొడిగించబడితే భారత్ ఒకవైపు పెరుగుతున్న ధరలను నియంత్రిస్తూనే, మరోవైపు తన ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని మరియు పౌరుల భద్రతను కాపాడుకోవడానికి అత్యంత కఠినమైన నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది.