మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే ఆశయం…
అక్షరంతో మొదలై…
ఆత్మగౌరవం కోసమే… రాజ్యాధికార పోరాటం!
భారతదేశ సామాజిక ముఖచిత్రాన్ని మార్చివేసిన ధీశాలి, అణగారిన వర్గాల ఆశాజ్యోతి మహాత్మా జ్యోతిరావు పూలే.
200వ జయంతి వేడుకలు…
అక్షరం ముక్క రాని కోట్లాది మందికి విద్యాగంధాన్ని అందించి, వారిని చైతన్యవంతులుగా తీర్చిదిద్దిన పూలే ప్రస్థానం కేవలం ఒక సామాజిక సంస్కరణ మాత్రమే కాదు, అది ఒక నిరంతర రాజకీయ విప్లవం. బడుగు, బలహీన వర్గాలు నేడు రాజకీయంగా నిర్ణయాధికార స్థితిలో ఉన్నాయంటే దానికి రెండు శతాబ్దాల క్రితమే పూలే వేసిన పునాదులే కారణం.
అక్షరం నుంచి అధికారం వైపు..
పూలే దృష్టిలో విద్య అనేది కేవలం జీవనోపాధి కాదు, అది అణచివేతను ప్రశ్నించే ఒక గొప్ప ఆయుధం. “విద్య లేకపోతే మతి పోతుంది.. మతి లేకపోతే నీతి తప్పుతుంది.. నీతి లేకపోతే అభివృద్ధి కుంటుపడుతుంది” అని ఆయన నినదించారు. ఆనాడు ఆయన నాటిన విద్యా విత్తనాలే నేడు రాజకీయ చైతన్యంగా మొలకెత్తాయి. బడుగు వర్గాల వారు చట్టసభల్లో తమ గొంతుకను బలంగా వినిపిస్తున్నారంటే, అది పూలే అందించిన జ్ఞాన సముపార్జన ఫలితమే. అధికారం లేని సామాజిక మార్పు శాశ్వతం కాదని నమ్మిన పూలే, అణగారిన వర్గాలను రాజకీయ శక్తిగా మార్చేందుకు నిరంతరం శ్రమించారు.
’మహాత్మా’ బిరుదు – ప్రజలిచ్చిన గౌరవం…
జ్యోతిబా పూలేకు ‘మహాత్మా’ అనే బిరుదు ఏదో ప్రభుత్వం ఇచ్చినది కాదు, ఆయన చేసిన నిరుపమాన సేవలకు ముగ్ధులై సామాన్య ప్రజలే స్వచ్ఛందంగా ప్రదానం చేశారు. 1888 మే 11న ముంబైలో జరిగిన ఒక భారీ బహిరంగ సభలో, సామాజిక సంస్కర్త విఠల్రావు కృష్ణజీ వందేకర్ నేతృత్వంలో ప్రజలందరూ ఏకగ్రీవంగా ఆయనను ‘మహాత్మా’ అని సంబోధించారు. కుల వివక్షకు వ్యతిరేకంగా ఆయన చేసిన పోరాటం, దేశంలోనే మొదటిసారి మహిళల కోసం పాఠశాల ప్రారంభించడం వంటి సాహసోపేత చర్యలు ఆయనను ఒక మహోన్నత శక్తిగా మార్చాయి. గాంధీజీ కంటే ముందే ప్రజల హృదయాల్లో ‘మహాత్ముడి’గా పూలే నిలిచిపోయారు.
సత్యశోధక సమాజ్…. రాజకీయ ఐక్యతకు పునాది….
పూలే స్థాపించిన ‘సత్యశోధక సమాజ్’ కేవలం ఒక సామాజిక వేదిక కాదు. అది అణచివేతకు గురైన వర్గాలన్నింటినీ ఒక్కతాటిపైకి తెచ్చిన రాజకీయ కోలిషన్. కులాల వారీగా విడిపోయి ఉన్నంత కాలం బడుగు వర్గాలు ఓటర్లుగానే మిగిలిపోతాయని, అందరూ ఐక్యమైతేనే పాలకులుగా ఎదుగుతారని ఆయన ప్రబోధించారు. నేటి ఆధునిక రాజకీయాల్లో మనం చూస్తున్న సోషల్ ఇంజనీరింగ్ మరియు బీసీ ఐక్యత అనే అంశాలకు ‘సత్యశోధక సమాజ్’ ఒక గొప్ప బ్లూప్రింట్ లాంటిది.
మహిళా చైతన్యం – సగం జనాభాకు సంకెళ్ల విముక్తి…
పూలే తన భార్య సావిత్రిబాయి పూలేను విద్యావంతురాలిని చేయడమే కాకుండా, ఆమెతో కలిసి మహిళా విద్య కోసం అహర్నిశలు కృషి చేశారు. ఆనాడు మహిళలకు విద్యను అందించి వారు సామాజికంగా ఎదిగేలా చేయడమే పూలే లక్ష్యం. దాని ఫలితమే నేడు స్థానిక సంస్థల నుంచి పార్లమెంట్ వరకు మహిళలకు లభిస్తున్న రిజర్వేషన్లు. మహిళలు రాజకీయాల్లో భాగస్వామ్యం కావడం ద్వారానే కుటుంబం మరియు సమాజం అభివృద్ధి చెందుతాయని ఆయన ఆనాడే గుర్తించారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో పూలే స్పూర్తి…
ప్రస్తుత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాల్లో పూలే ఆశయాల ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. బడుగు బలహీన వర్గాలకు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం, విద్యా రంగంలో సంస్కరణలు తీసుకురావడం వంటి అంశాలు పూలే సిద్ధాంతాలకు అనుగుణంగా సాగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా చంద్రబాబు నాయుడు వంటి నాయకులు బీసీ వర్గాలను ‘వెన్నెముక’గా అభివర్ణిస్తూ, వారిని రాజకీయంగా ముందుకు నడిపించడం పూలే కన్న కలలను సాకారం చేయడమే. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం విజయవాడలో నిర్వహిస్తున్న ఈ 200వ జయంతి ఉత్సవాలు కేవలం ఒక కార్యక్రమం కాదు, అది సామాజిక న్యాయం పట్ల ప్రభుత్వానికి ఉన్న నిబద్ధతకు నిదర్శనం.
రేపటి లక్ష్యం…
పూలే 200వ జయంతి సందర్భంగా మనం తీసుకోవాల్సిన ప్రతిజ్ఞ ఒక్కటే.. బడుగు బలహీన వర్గాలు కేవలం సంక్షేమ పథకాల లబ్ధిదారులుగా మాత్రమే ఉండిపోకూడదు. నిర్ణయాధికారం కలిగిన పాలకులుగా ఎదగాలి. కుల వ్యవస్థ లేని సమ సమాజ నిర్మాణమే లక్ష్యంగా సాగాలి. పూలే ఆశయాలు గదిలోని పటాలకు పరిమితం కాకుండా, ప్రతి గడపకు చేరినప్పుడే ఆయనకు మనం ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.
🔥 Political Temper Punch:
జయంతి రోజున పూలేను స్మరించుకోవడం ముఖ్యం కాదు.. ఆయన ఆశించినట్టుగా బడుగు వర్గాలు రాజకీయంగా గెలిచిన రోజున మాత్రమే ఈ ఉత్సవాలకు అసలైన సార్థకత లభిస్తుంది.