తెలంగాణ ప్రభుత్వం వృద్ధాప్యంలో ఉన్న తల్లిదండ్రుల పోషణ విషయంలో ఒక చారిత్రాత్మక మరియు సంచలనాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. సొంత తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేసే ఉద్యోగుల జీతాల నుంచి కోత విధించేలా రూపొందించిన “తెలంగాణ ఎంప్లాయీస్ అకౌంటబిలిటీ అండ్ మానిటరింగ్ ఆఫ్ పేరెంటల్ సపోర్ట్ బిల్లు – 2026” ను అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టింది.
తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేస్తే జీతంలో కోత: తెలంగాణ ప్రభుత్వ సంచలన బిల్లు!
వృద్ధాప్యంలో తల్లిదండ్రులను గాలికి వదిలేసే ధోరణి పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, వారి గౌరవప్రదమైన జీవనానికి భరోసా కల్పించేందుకు రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వం ఈ బిల్లును శనివారం అసెంబ్లీలో ప్రవేశపెట్టింది. ఎస్సీ, ఎస్టీ సంక్షేమ మరియు వృద్ధుల సంక్షేమ శాఖ మంత్రి అడ్లూరి లక్ష్మణ్ కుమార్ ఈ బిల్లును సభ ముందు ఉంచారు.
బిల్లులోని ప్రధానాంశాలు:
-
జీతంలో కోత: తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నట్లు తేలితే, సదరు ఉద్యోగి స్థూల జీతం (Gross Salary) నుండి 15% వరకు లేదా గరిష్టంగా ₹10,000 (ఏది తక్కువైతే అది) కట్ చేస్తారు.
-
నేరుగా తల్లిదండ్రులకు: కట్ చేసిన ఈ మొత్తాన్ని ప్రభుత్వం నేరుగా బాధిత తల్లిదండ్రుల బ్యాంకు ఖాతాల్లో జమ చేస్తుంది.
-
ఎవరికి వర్తిస్తుంది?: ఈ చట్టం కేవలం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకే పరిమితం కాదు.
-
ప్రైవేట్ రంగ ఉద్యోగులు.
-
ప్రజా ప్రతినిధులు (ఎమ్మెల్యేలు, ఎమ్మెల్సీలు, కార్పొరేటర్లు, కౌన్సిలర్లు, సర్పంచులు).
-
-
రాజ్యాంగబద్ధత: రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం ప్రతి వ్యక్తికి గౌరవంగా జీవించే హక్కు ఉందని, తల్లిదండ్రుల పోషణ సామాజిక బాధ్యత మాత్రమే కాదు, చట్టబద్ధమైన బాధ్యత అని ప్రభుత్వం ఈ బిల్లులో పేర్కొంది.
ఎందుకు ఈ నిర్ణయం?
మారుతున్న సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితుల్లో వృద్ధ తల్లిదండ్రులను పట్టించుకోని వారి సంఖ్య పెరుగుతోందని ప్రభుత్వం ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఉద్యోగులు సమాజానికి రోల్ మోడల్గా ఉండాలని, కుటుంబ బాధ్యతలను విస్మరించకూడదనే ఉద్దేశంతో ఈ కఠిన నిబంధనలను తీసుకువచ్చింది.
ఫిర్యాదు చేయడం ఎలా?
ఒకవేళ పిల్లలు (ఉద్యోగులు) తమను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారని తల్లిదండ్రులు భావిస్తే, వారు ఈ క్రింది విధంగా చర్యలు తీసుకోవచ్చు:
-
దరఖాస్తు సమర్పణ: బాధిత తల్లిదండ్రులు తమ జిల్లాలోని జిల్లా కలెక్టర్ (Designated Authority) కు లిఖితపూర్వకంగా దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.
దరఖాస్తులో తమకు ఇతర ఆదాయ వనరులు లేవని, పిల్లలు తమను చూసుకోవడం లేదని వివరించాలి. -
విచారణ: దరఖాస్తు అందిన తర్వాత, కలెక్టర్ సంబంధిత ఉద్యోగికి మరియు తల్లిదండ్రులకు నోటీసులు ఇచ్చి విచారణ చేపడతారు. ఇద్దరి వాదనలను వింటారు.
-
కాలపరిమితి: దరఖాస్తు చేసుకున్న 60 రోజుల్లోపు కలెక్టర్ ఈ సమస్యను పరిష్కరించి తీర్పు ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.
-
జీతం కోత ఉత్తర్వులు: విచారణలో నిర్లక్ష్యం నిజమని తేలితే, కలెక్టర్ సదరు ఉద్యోగి పనిచేస్తున్న సంస్థకు (ప్రభుత్వ లేదా ప్రైవేట్) ఆదేశాలు జారీ చేస్తారు. అప్పుడు ఉద్యోగి జీతం నుంచి 15% లేదా ₹10,000 (ఏది తక్కువైతే అది) నేరుగా తల్లిదండ్రుల ఖాతాలో జమ అవుతుంది
అప్పీలు చేసుకునే అవకాశం ….
ఒకవేళ జిల్లా కలెక్టర్ ఇచ్చిన తీర్పుపై సంతృప్తి చెందకపోతే లేదా 60 రోజుల్లోపు పరిష్కారం లభించకపోతే, రాష్ట్ర స్థాయిలో ఏర్పాటు చేసే “సీనియర్ సిటిజన్స్ కమిషన్” ను ఆశ్రయించవచ్చు.
ఈ కమిషన్కు రిటైర్డ్ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి నేతృత్వం వహిస్తారు.
కలెక్టర్ తీర్పు వచ్చిన 45 రోజుల్లోపు ఇక్కడ అప్పీలు చేసుకోవాలి.
ఈ కమిషన్ కూడా 60 రోజుల్లోపు తుది నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
ముఖ్యమైన నిబంధనలు….
సవతి తల్లిదండ్రులు: ఈ చట్టం కేవలం కన్నవారికే కాదు, తమను తాము పోషించుకోలేని సవతి తల్లిదండ్రులకు కూడా వర్తిస్తుంది.
మరణం సంభవిస్తే: తల్లి లేదా తండ్రిలో ఒకరు మరణిస్తే, మొత్తం భృతి జీవించి ఉన్న వ్యక్తికి అందుతుంది. ఇద్దరూ మరణిస్తే, ఉద్యోగి దరఖాస్తు చేసుకుని 30 రోజుల్లోపు జీతం కోతను నిలిపివేయించుకోవచ్చు.
ప్రత్యేక సాఫ్ట్వేర్: ఈ ప్రక్రియను పారదర్శకంగా అమలు చేయడానికి ప్రభుత్వం ఒక ప్రత్యేక సాఫ్ట్వేర్ను కూడా రూపొందిస్తోంది.
ప్రజలు మరియు ఉద్యోగ సంఘాల స్పందన:
సానుకూలత: సామాజిక మాధ్యమాల్లో మరియు సామాన్య ప్రజల నుండి ఈ నిర్ణయానికి భారీ మద్దతు లభిస్తోంది. “శ్రవణ కుమారుడి” కాలం నాటి విలువలను ఈ చట్టం గుర్తు చేస్తోందని పలువురు ప్రశంసిస్తున్నారు.
రాజకీయ మద్దతు: అసెంబ్లీలో అన్ని పార్టీలు ఈ బిల్లును స్వాగతించాయి.
అభ్యంతరాలు: కొంతమంది దీనిని “వ్యక్తిగత విషయాల్లో ప్రభుత్వ జోక్యం”గా భావిస్తున్నారు. ప్రైవేట్ రంగంలో దీని అమలు సవాలుగా మారుతుందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రైవేట్ కంపెనీలకు మార్గదర్శకాలు…
ఈ చట్టం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులతో పాటు ప్రైవేట్ రంగ ఉద్యోగులకు కూడా వర్తిస్తుంది కాబట్టి, కంపెనీలు ఈ క్రింది నిబంధనలను పాటించాల్సి ఉంటుంది:
-
కలెక్టర్ ఉత్తర్వులే కీలకం: జిల్లా కలెక్టర్ (Designated Authority) విచారణ జరిపి, ఒక ఉద్యోగి తన తల్లిదండ్రులను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నాడని నిర్ధారిస్తూ ఉత్తర్వులు జారీ చేస్తే, ఆ ఉత్తర్వులను అమలు చేయడం సదరు ప్రైవేట్ కంపెనీ బాధ్యత.
-
డైరెక్ట్ డిడక్షన్ (Direct Deduction): కంపెనీలు సదరు ఉద్యోగి జీతం నుంచి నిర్ణయించిన మొత్తాన్ని (15% లేదా ₹10,000 లోపు) కట్ చేసి, నేరుగా తల్లిదండ్రుల బ్యాంకు ఖాతాలో జమ చేయాలి.
-
రిపోర్టింగ్: ఇలా చేసిన చెల్లింపుల వివరాలను కంపెనీలు ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన పోర్టల్ లేదా అథారిటీకి తెలియజేయాల్సి ఉంటుంది.
-
అనుసరణ విఫలమైతే: ఒకవేళ ప్రైవేట్ యాజమాన్యాలు కలెక్టర్ ఉత్తర్వులను అమలు చేయడంలో విఫలమైతే, వారిపై కూడా చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఈ బిల్లులో ఉంది.
అమలు తేదీ …..
-
ఆమోదం: మార్చి 29, 2026న అసెంబ్లీ ఆమోదించింది.
-
నోటిఫికేషన్: త్వరలోనే ఈ బిల్లు గవర్నర్ ఆమోదం పొందిన తర్వాత గెజిట్ నోటిఫికేషన్ విడుదలవుతుంది.
-
కమిషన్ ఏర్పాటు: చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన 3 నెలల్లోపు రాష్ట్ర స్థాయిలో “సీనియర్ సిటిజన్స్ కమిషన్”ను ఏర్పాటు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అప్పటి నుండి పూర్తిస్థాయిలో ఫిర్యాదుల స్వీకరణ ప్రారంభమవుతుంది.
ఈ చట్టం ఉద్దేశం కేవలం శిక్షించడం కాదు, సమాజంలో ఒక బాధ్యతను పెంచడం. “శ్రవణ కుమారుడి” వంటి విలువలను నేటి తరానికి గుర్తు చేయడమే ఈ బిల్లు ప్రధాన లక్ష్యమని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి సభలో వ్యాఖ్యానించారు.
