ఆంధ్రప్రదేశ్‌ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో వెనుకబడిన తరగతులకు (BC) 34% రిజర్వేషన్లు కల్పిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఉత్తర్వులను రద్దు చేస్తూ ఏపీ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. హైకోర్టు ఉత్తర్వులను సవాలు చేస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీలకు 34% రిజర్వేషన్లు కల్పించే వివాదం రాజకీయ, న్యాయ పోరాటాల కలబోతగా మారింది. ఉమ్మడి ఏపీలో ఎన్టీఆర్ హయాం నుంచి తెలుగుదేశం పార్టీకి సంప్రదాయ ఓటు బ్యాంకుగా ఉన్న బీసీల కోసం గ్రామీణ, పట్టణ స్థానిక సంస్థల్లో 34 శాతం రిజర్వేషన్లు అమలయ్యేవి. అయితే, ఎస్సీ, ఎస్టీలకు జనాభా దామాషా ప్రకారం కేటాయించే 26 శాతంతో కలిపితే మొత్తం రిజర్వేషన్లు 60 శాతానికి చేరడంతో, సుప్రీంకోర్టు ‘ఇందిరా సాహ్ని’ కేసులో నిర్దేశించిన 50 శాతం గరిష్ఠ పరిమితికి ఇది విరుద్ధంగా మారింది. 2024 ఎన్నికల్లో అధికారంలోకి వచ్చిన ఎన్డీయే కూటమి ప్రభుత్వం పాత హామీ మేరకు పంచాయతీల్లో 34 శాతం, మున్సిపాలిటీల్లో 33.33 శాతం రిజర్వేషన్ల కోసం జీవో 105, 1065లను జారీ చేసింది. కానీ, సర్వోన్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసిన “ట్రిపుల్ టెస్ట్” (ప్రత్యేక కమిషన్ ద్వారా శాస్త్రీయ క్షేత్రస్థాయి విచారణ) నిబంధనలను పాటించకుండా పాత డేటాతో 50 శాతం పరిమితిని దాటడాన్ని ఏపీ హైకోర్టు తప్పుపడుతూ ఆ రెండు జీవోలను రద్దు చేసింది.
దీనిపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను సైతం సుప్రీంకోర్టు తిరస్కరించి హైకోర్టు నిర్ణయాన్ని సమర్థించడంతో, మొత్తం రిజర్వేషన్లను 50 శాతానికి పరిమితం చేస్తూ బీసీల వాటాను దాదాపు 24 శాతానికి కుదించాల్సిన అనివార్య పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఈ పరిణామం వల్ల సుమారు 10 శాతం రిజర్వుడు సీట్లను బీసీ అభ్యర్థులు కోల్పోతుండటంతో, రాజకీయ పార్టీలు సాధారణ స్థానాల్లో వారికి తగిన ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని బీసీ సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి; అదే సమయంలో కూటమి కావాలనే న్యాయపరంగా బలహీనమైన జీవోలు తెచ్చి మోసం చేసిందని ప్రతిపక్షం ఆరోపిస్తుండగా, తాము సుప్రీంకోర్టు దాకా చిత్తశుద్ధితో పోరాడామని ప్రభుత్వం సమర్థించుకోవడంతో రాష్ట్రంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల రాజకీయ వాతావరణం మరింత వేడెక్కింది.
