పరోక్షానికి గుడ్బై.. ప్రత్యక్షానికి సై!
అవిశ్వాస రాజకీయాలకు చెక్.. పార్టీ మారినా చైర్మన్ పదవికి గండం లేని కొత్త వ్యవస్థ!
అమరావతి: ఆంధ్రప్రదేశ్ స్థానిక రాజకీయాల్లో కూటమి ప్రభుత్వం తీసుకొస్తున్న ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం ఇప్పుడు కేవలం ఎన్నికల పద్ధతిలో మార్పుగా కాకుండా.. మున్సిపల్ రాజకీయాల్లో ఇప్పటివరకు కొనసాగుతున్న అనేక అంతర్గత సమీకరణాలకు చెక్ పెట్టే ప్రయత్నంగా చర్చకు వస్తోంది. ముఖ్యంగా కౌన్సిలర్ల పార్టీ మార్పులు, అవిశ్వాస తీర్మానాలు, చైర్మన్ పదవికి ఏర్పడే గండాలు వంటి పరిణామాలకు ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం ఎంతవరకు ముగింపు పలుకుతుందనేది ఆసక్తికరంగా మారింది.
కౌన్సిలర్లు మారితే.. చైర్మన్కు పదవి గండం!
గతంలో మున్సిపల్ చైర్మన్ ఎన్నిక పరోక్ష విధానంలో జరిగేది. ప్రజలు కౌన్సిలర్లను ఎన్నుకుంటే.. కౌన్సిలర్లు తమలో ఒకరిని చైర్మన్గా ఎన్నుకునే పరిస్థితి ఉండేది.
దీంతో ఎన్నికల తర్వాత రాజకీయ సమీకరణాలు మారితే చైర్మన్ పదవిపై కూడా ప్రభావం పడేది.
ఒక పార్టీ గుర్తుపై గెలిచిన కౌన్సిలర్లు మరో పార్టీలోకి వెళ్లడం, మద్దతు సమీకరణాలు మారడం, మెజారిటీ తగ్గడం వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకున్న సందర్భాల్లో చైర్మన్పై అవిశ్వాస తీర్మానం పెట్టే పరిస్థితులు ఏర్పడేవి.
అంటే ప్రజలు ఒకసారి ఎన్నుకున్న కౌన్సిలర్ల రాజకీయ నిర్ణయాల ప్రభావం.. చివరకు చైర్మన్ పదవిపైనా పడేది.
ఇకపై ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం అమల్లోకి వస్తే ఈ సమీకరణం పూర్తిగా మారనుంది.
ప్రజలు నేరుగా చైర్మన్ను ఎన్నుకుంటే.. మధ్యలో కౌన్సిలర్ల బలాబలాలు మారినంత మాత్రాన చైర్మన్ పదవిపై రాజకీయ ఒత్తిడి పెంచే అవకాశం తగ్గుతుంది. చైర్మన్ పదవికి ప్రజలే నేరుగా మద్దతు ఇచ్చినందున.. ఆ పదవికి రాజకీయ స్థిరత్వం పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.
‘కౌన్సిలర్ల మద్దతు’ కంటే ‘ప్రజల మద్దతు’ ముఖ్యం!
ఇప్పటి వరకు చైర్మన్ పదవి కోసం కౌన్సిలర్ల మద్దతు అత్యంత కీలకంగా ఉండేది.
ఎవరి వెంట ఎంతమంది కౌన్సిలర్లు ఉన్నారు? ఎవరు మెజారిటీ సాధించారు? ఎవరి వైపు తిరుగుబాటు కౌన్సిలర్లు ఉన్నారు? వంటి లెక్కల ఆధారంగా చైర్మన్ పదవిపై రాజకీయ పరిణామాలు మారేవి.
ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం ఈ లెక్కను మార్చబోతోంది.
ఇక “నాకు కౌన్సిలర్ల మద్దతు ఉంది” అనే రాజకీయ లెక్క కంటే..
“నాకు ప్రజల మద్దతు ఉంది” అనేది ప్రధాన బలంగా మారనుంది.
ఇది స్థానిక రాజకీయాల్లో నాయకత్వ ఎంపికకు కొత్త నిర్వచనం తీసుకురావచ్చని రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చ జరుగుతోంది.
ఇద్దరు వైస్ చైర్మన్ల విధానానికీ స్వస్తి?
మరో కీలక మార్పు వైస్ చైర్మన్ పదవుల విషయంలోనూ కనిపించనుంది.
గతంలో ఉన్న ఇద్దరు వైస్ చైర్మన్ల విధానానికి ప్రభుత్వం స్వస్తి పలుకుతూ.. ఒక చైర్మన్, ఒక వైస్ చైర్మన్ ఉండే విధానాన్ని తీసుకొచ్చే దిశగా నిబంధనలు రూపొందించింది.
దీంతో మున్సిపల్ పాలకవర్గంలో పదవుల సంఖ్య తగ్గడమే కాకుండా.. నాయకత్వ వ్యవస్థ కూడా మరింత స్పష్టంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.
ఇక చైర్మన్కు తోడుగా ఒకే వైస్ చైర్మన్ ఉండటంతో అధికార విభజన, అంతర్గత సమీకరణాలు, పదవుల కోసం జరిగే రాజకీయ పోటీలు కూడా కొంతమేర తగ్గే అవకాశం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
సీనియర్లకు షాక్.. ప్రజాబలం ఉన్న నాయకులకు ఛాన్స్?
ఈ వ్యవస్థలో మరో ఆసక్తికరమైన అంశం అభ్యర్థుల ఎంపిక.
ఇప్పటి వరకు పార్టీకి సుదీర్ఘకాలంగా పనిచేసిన సీనియర్ నాయకుడు.. కౌన్సిలర్లలో తనకున్న బలం ఆధారంగా చైర్మన్ పదవిపై ఆశలు పెట్టుకునే అవకాశం ఉండేది.
కానీ ప్రత్యక్ష ఎన్నికల్లో పరిస్థితి వేరుగా ఉంటుంది.
పార్టీ సీనియర్ కావడం ఒక్కటే సరిపోదు. ప్రజల్లో వ్యక్తిగతంగా ఎంత బలం ఉంది? స్థానికంగా ఎంత ప్రజాదరణ ఉంది? ప్రత్యక్ష ఎన్నికల్లో గెలిచే సామర్థ్యం ఎంత? ఆర్థికంగా, సంస్థాగతంగా ఎన్నికను ఎదుర్కొనే శక్తి ఎంత? అన్న అంశాలు కీలకంగా మారతాయి.
దీంతో రాజకీయ పార్టీల అధిష్ఠానాలు కూడా అభ్యర్థుల ఎంపికలో కొత్త లెక్కలు వేసుకోవాల్సి ఉంటుంది.
యువత.. సామాజికవేత్తలకు కొత్త అవకాశం
ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం రాజకీయ పార్టీలకే కాకుండా ప్రజల్లో వ్యక్తిగత ఇమేజ్ ఉన్న యువత, సామాజిక కార్యకర్తలు, ప్రజా సమస్యలపై నిరంతరం పోరాడుతున్న నాయకులకు కూడా అవకాశం కల్పించవచ్చు.
పార్టీకి పెద్ద కేడర్ లేకపోయినా.. ప్రజల్లో మంచి పేరు, వ్యక్తిగత పరిచయాలు, స్థానిక సమస్యలపై అవగాహన ఉన్న వ్యక్తి నేరుగా చైర్మన్ పదవికి పోటీ చేసి తన అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ప్రత్యక్ష ఎన్నికలు ఖర్చుతో కూడుకున్నవి కావడంతో ఆర్థిక బలం, ఎన్నికల నిర్వహణ సామర్థ్యం కూడా కీలక అంశాలుగా మారే అవకాశం ఉంది.
కౌన్సిలర్ల రాజకీయాలతో సంబంధం తగ్గుతుందా?
ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం అమల్లోకి వస్తే చైర్మన్ను కౌన్సిలర్లు ఎన్నుకునే పాత విధానం ఉండదు. దీంతో కౌన్సిలర్ల మధ్య రాజకీయ సమీకరణాలు మారడం, వర్గాలు ఏర్పడటం, చైర్మన్పై ఒత్తిడి పెంచడం వంటి పరిణామాల ప్రభావం తగ్గే అవకాశం ఉంది.
అయితే కౌన్సిలర్లు పాలకవర్గంలో కీలక భాగమే కాబట్టి.. చైర్మన్, కౌన్సిలర్ల మధ్య సమన్వయం మాత్రం అత్యంత అవసరం.
అంటే చైర్మన్కు ప్రజల ప్రత్యక్ష మద్దతు ఉన్నప్పటికీ.. పాలనలో కౌన్సిలర్ల సహకారం తప్పనిసరి.
కూటమి ప్రభుత్వానికి రాజకీయంగా లాభమా?
ఇప్పుడు అసలు చర్చ ఇదే.
ప్రత్యక్ష ఎన్నికల విధానం అధికార కూటమికి లాభం చేస్తుందా? ప్రతిపక్షానికి కొత్త అవకాశాలు తెస్తుందా?
ఇది పూర్తిగా స్థానిక అభ్యర్థుల బలంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
పార్టీకి ప్రజల్లో బలమైన మద్దతు ఉన్న ప్రాంతాల్లో అధికార పార్టీకి ఈ విధానం ప్రయోజనం కలిగించవచ్చు. అదే సమయంలో పార్టీ కంటే వ్యక్తిగతంగా బలమైన అభ్యర్థి ఉన్న చోట ప్రతిపక్షం కూడా ప్రత్యక్ష ఎన్నికలను ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
అంటే ఇకపై మున్సిపల్ ఎన్నికలు కేవలం పార్టీ గుర్తు ఆధారంగా కాకుండా.. పార్టీ + అభ్యర్థి వ్యక్తిగత ప్రజాబలం అనే రెండు అంశాలపై ఆధారపడే అవకాశం ఉంది.
చంద్రబాబు మార్క్ స్థానిక రాజకీయ ప్రయోగమా?
చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వం తీసుకొస్తున్న ఈ మార్పులను ఒక కోణంలో చూస్తే.. స్థానిక సంస్థల్లో నాయకత్వానికి ప్రజల ప్రత్యక్ష తీర్పును కేంద్రంగా మార్చే ప్రయత్నంగా కనిపిస్తోంది.
కౌన్సిలర్ల బలాబలాలపై ఆధారపడే చైర్మన్ వ్యవస్థ స్థానంలో.. ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకునే చైర్మన్ వ్యవస్థ వస్తే స్థానిక నాయకత్వానికి మరింత ప్రత్యక్ష ప్రజా బాధ్యత ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది.
కౌన్సిలర్లు పార్టీ మారితే చైర్మన్కు గండం..
మెజారిటీ మారితే అవిశ్వాస తీర్మానం..
వర్గాలు మారితే పదవికి ముప్పు..
ఇలాంటి పరోక్ష రాజకీయ పరిణామాలకు చెక్ పెట్టడమే ప్రత్యక్ష ఎన్నికల వ్యవస్థలోని ప్రధాన ఉద్దేశాల్లో ఒకటిగా రాజకీయ విశ్లేషణలు సాగుతున్నాయి.
అయితే అసలు పరీక్ష మాత్రం ఎన్నికల తర్వాతే.
ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకున్న చైర్మన్ ఎంత స్వతంత్రంగా పనిచేస్తారు?
కౌన్సిలర్లతో ఎంత సమన్వయం చేసుకుంటారు?
పార్టీ అధిష్ఠానం, స్థానిక నాయకత్వం మధ్య సంబంధాలు ఎలా ఉంటాయి?
అన్నది రానున్న రోజుల్లో తేలాల్సి ఉంది.
ఒక్క విషయం మాత్రం స్పష్టం..
ఇక “కౌన్సిలర్ల మద్దతు ఎవరి వైపు?” అనే ప్రశ్న కంటే..
“ప్రజల మద్దతు ఎవరి వైపు?” అనేదే స్థానిక రాజకీయాల్లో అసలు ప్రశ్నగా మారబోతోంది.
